ZUS przedsiębiorcy — ulga na start, preferencyjny ZUS i pełny ZUS w praktyce

ZUS to zwykle największy stały koszt przedsiębiorcy. Dobra wiadomość: na starcie państwo daje realne ulgi. Oto jak wyglądają po kolei.

Etap 1 — Ulga na start (pierwsze 6 miesięcy)

Przez pełne 6 miesięcy od rozpoczęcia działalności nie płacisz składek społecznych (emerytalnej, rentowej, wypadkowej). Płacisz tylko składkę zdrowotną — w 2026 r. minimum ok. 432 zł miesięcznie.

Haczyk: skoro nie płacisz składek społecznych, w tym okresie nie masz prawa do zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego. Jeśli planujesz np. dziecko albo obawiasz się dłuższej choroby. Warto to przemyśleć.

Komu przysługuje: osobom, które zakładają firmę po raz pierwszy lub wracają po co najmniej 5 latach przerwy i nie świadczą usług dla byłego pracodawcy.

Etap 2 — Preferencyjny ZUS (kolejne 24 miesiące)

Po uldze na start przez 2 lata płacisz obniżone składki społeczne — liczone od podstawy 30% płacy minimalnej. W 2026 r. to ok. 456 zł składek społecznych, plus zdrowotna ok. 432 zł. Razem zwykle poniżej 900 zł miesięcznie.

Etap 3 — Mały ZUS Plus (dla mniejszych firm)

Po preferencyjnym ZUS-ie, jeśli Twój przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł, możesz przejść na Mały ZUS Plus. Tu składki liczy się od Twojego dochodu — im mniej zarabiasz, tym mniej płacisz. Można z niego korzystać przez 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy.

Etap 4 — Pełny ZUS (tzw. duży ZUS)

Gdy skończą się ulgi, płacisz pełne składki. W 2026 r. to ok. 1 927 zł składek społecznych (z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy) plus składka zdrowotna zależna od formy opodatkowania — łącznie zwykle ponad 2 300 zł miesięcznie.

Co jeszcze warto wiedzieć

• Składka chorobowa jest dobrowolna, ale bez niej nie dostaniesz zasiłku chorobowego. Zwykle warto ją płacić.
• Wakacje składkowe — raz w roku możesz nie płacić składek społecznych za jeden wybrany miesiąc (zdrowotną i tak płacisz).
• Składki płacisz do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.